WCAG toegankelijkheid uitgelegd: wat moet je website kunnen?

Kun jij je website bedienen zonder muis? Probeer het eens: gebruik alleen Tab om te navigeren en Enter om te klikken. Als dat niet lukt, heeft je website een toegankelijkheidsprobleem.

De Amerikaanse organisatie WebAIM scant elk jaar de homepages van de miljoen grootste websites. In 2025 vond ze bij 94,8 procent fouten tegen WCAG die een scanner automatisch kan opsporen. In dit artikel leg ik uit wat WCAG is, waarom het ertoe doet en wat je website moet kunnen.

Wat is WCAG eigenlijk?

WCAG staat voor Web Content Accessibility Guidelines. Het zijn internationale richtlijnen die beschrijven hoe je websites toegankelijk maakt voor iedereen, inclusief mensen met een beperking.

Deze richtlijnen worden opgesteld door het W3C (World Wide Web Consortium), dezelfde organisatie die HTML en CSS standaardiseert. Daarmee is WCAG de officiële standaard voor toegankelijkheid op het web.

Toegankelijkheid gaat over meer dan blindheid. Denk ook aan iemand die door een motorische beperking geen muis kan gebruiken, aan slechtzienden, doven en slechthorenden, en aan mensen met dyslexie, ADHD of een andere cognitieve beperking.

Drie redenen om toegankelijkheid serieus te nemen

Het is fatsoenlijk, het levert je iets op en de wet vraagt het.

1. Het is gewoon fatsoenlijk

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft ongeveer een op de zes mensen wereldwijd een ernstige beperking, en ook in Nederland gaat het om een grote groep. Is je website niet toegankelijk, dan sluit je die mensen buiten. Dat is te vergelijken met een winkel waar je met een rolstoel niet naar binnen kunt.

2. Het levert je ook iets op

Wat een site toegankelijk maakt, maakt hem vaak prettiger voor alle bezoekers: duidelijke koppen, leesbare tekst en knoppen die je makkelijk raakt. Een deel van dat werk telt ook voor Google, want technische SEO en toegankelijkheid overlappen voor een groot deel. Nette HTML helpt een screenreader en een zoekmachine allebei om je pagina te begrijpen.

3. Het is verplicht

De European Accessibility Act (EAA) is sinds 28 juni 2025 van kracht. Bedrijven die digitale diensten aanbieden aan consumenten moeten die diensten toegankelijk maken. Houd je je er niet aan, dan kan de toezichthouder handhaven. Alleen micro-ondernemingen die diensten leveren zijn vrijgesteld: minder dan 10 medewerkers en hooguit €2 miljoen jaaromzet of balanstotaal.

WCAG niveaus: A, AA en AAA

WCAG kent drie conformiteitsniveaus, en elk niveau bouwt voort op het vorige.

Mijn advies: mik op WCAG 2.1 niveau AA als minimum. Dat is het niveau waar de EAA via de Europese norm EN 301 549 naar verwijst. WCAG 2.2 AA is de nieuwste versie en de verstandige keuze voor een nieuwe site, al vraagt de wet hem nog niet.

WCAG 2.0, 2.1 of 2.2: wat zijn de verschillen?

WCAG wordt regelmatig bijgewerkt. Elke nieuwe versie voegt criteria toe en laat de oude grotendeels staan, dus een website die voldoet aan WCAG 2.2 voldoet ook aan 2.1 en 2.0.

WCAG 2.2 voegt 9 nieuwe succescriteria toe, waarvan 6 meetellen voor niveau AA. De belangrijkste gaan over toetsenbordnavigatie, de grootte van knoppen op touchscreens en inloggen zonder puzzel of geheugentest.

De vier POUR-principes

Alle WCAG-criteria vallen onder vier principes. De Engelse beginletters vormen samen POUR, en met die vier in je hoofd snap je waarom elk los criterium bestaat.

De belangrijkste WCAG 2.2 AA-criteria, met voorbeelden

Voor niveau AA in WCAG 2.2 moet je site aan ruim vijftig succescriteria voldoen. Hieronder lees je de belangrijkste, elk met een voorbeeld.

Toetsenbordnavigatie (2.1.1)

Alles moet werken met alleen een toetsenbord. Voor mij is dit het belangrijkste criterium, want veel mensen kunnen geen muis gebruiken: iemand met trillende handen of RSI, iemand die blind is, of iemand met een gebroken pols.

Test het zelf: navigeer door je website met Tab (vooruit), Shift+Tab (achteruit), Enter (activeren) en Escape (sluiten).

Zichtbare focus (2.4.7 en 2.4.11)

Als je met Tab navigeert, moet je altijd kunnen zien waar je bent. Dat zichtbare kader heet de focusindicator. WCAG 2.2 voegt eraan toe dat de focus niet weg mag vallen achter andere elementen, zoals een sticky header. Dat de focusrand genoeg contrast met de achtergrond moet hebben, stond al in WCAG 2.1.

Doelgrootte (2.5.8)

Knoppen en links moeten minimaal 24 bij 24 pixels groot zijn, of genoeg ruimte om zich heen hebben. Dat helpt mensen met een motorische beperking, en iedereen die je site op een telefoon bedient. Een klein kruisje om een pop-up te sluiten is een overtreding die je vaak ziet.

Kleurcontrast (1.4.3)

Tekst moet voldoende contrast hebben met de achtergrond. Voor normale tekst is de verhouding minimaal 4,5:1, voor grote tekst 3:1. Lichtgrijze tekst op een witte achtergrond haalt dat vrijwel nooit.

Toegankelijke authenticatie (3.3.8)

Nieuw in WCAG 2.2: om in te loggen mag je geen puzzel- of geheugentest moeten doen, zoals een CAPTCHA met een puzzel of een wachtwoord dat je uit je hoofd moet weten. Er moet een alternatief zijn, bijvoorbeeld inloggen met je vingerafdruk, met een inloglink per mail of met een wachtwoordmanager die het wachtwoord voor je invult.

Consistente hulp (3.2.6)

Als je website contactinformatie of hulpopties biedt, moeten deze op elke pagina op dezelfde plek staan. Zo vindt iemand met een cognitieve beperking die hulp terug zonder te zoeken.

Zo test je je website op toegankelijkheid

De basis test je zonder voorkennis. Met deze drie tests kun je vandaag beginnen:

Voor een volledige audit gebruik je tools als axe DevTools of WAVE, of je laat een expert meekijken. Met de drie tests hierboven vind je wel al de grootste blokkades, zoals een menu dat niet opengaat met het toetsenbord of tekst die bij inzoomen wegvalt.

Gratis tool

Test je website op toegankelijkheid

Ik heb een gratis WCAG checker gebouwd die je website test op de belangrijkste criteria van WCAG 2.1 AA. Je vult je URL in en ziet meteen hoe je site scoort op:

• Kleurcontrast (minimaal 4,5:1)
• Alt-teksten op afbeeldingen
• Labels op knoppen en links
• Volgorde van de koppen (H1 tot H6)
• Focusindicatoren

TEST JE WEBSITE GRATIS

Zo bouw ik toegankelijkheid in elke site

Bij elke website die ik bouw is WCAG 2.2 AA het uitgangspunt, zonder meerprijs. Daar hoort dit bij:

• Volledige toetsenbordnavigatie met zichtbare focus
• Skip-links waarmee je direct naar de inhoud springt
• Nette HTML met een logische opbouw van koppen
• Voldoende kleurcontrast (minimaal 4,5:1)
• Alt-teksten voor alle afbeeldingen
• Aria-labels waar nodig
• Een ontwerp dat werkt op elk scherm, van telefoon tot desktop

Om dat waar te maken werk ik met moderne technologie zoals Next.js in plaats van een pagebuilder. Zo bepaal ik zelf welke HTML er op de pagina komt, en die controle heb je nodig voor een goed toegankelijke site. In sectoren als de zorg weegt dat extra zwaar.

WCAG in het kort

WCAG is een handleiding om je website bruikbaar te maken voor iedereen. Met WCAG 2.1 AA voldoe je aan de huidige wet, en met 2.2 AA zit je meteen op de nieuwste versie.

Begin met één ding: test je website met je toetsenbord. Kom je ergens niet verder zonder muis, dan is dat de plek om als eerste te herstellen.