Je leest een tekst en ergens halverwege denk je: dit heeft niemand zelf getypt. Waarom precies, kun je vaak niet zeggen. Meestal zit het in kleine dingen die steeds terugkomen. Hieronder vind je tien kenmerken waaraan je AI-tekst herkent, elk met een voorbeeld van hoe AI het schrijft en hoe je het zelf beter schrijft.
Eén streepje bewijst niets
Mensen zetten ook weleens een lang streepje, of schrijven "bovendien". Eén kenmerk zegt dus weinig. Het wordt pas verdacht als er een paar in één tekst staan en alle zinnen ongeveer even lang zijn. Dat komt doordat een taalmodel steeds het woord kiest dat het meest voor de hand ligt. Daar lees je overheen. Tot je het een keer ziet, en dan zie je het overal.
Ik heb mijn gratis AI-checker getest op 172 Nederlandse teksten. De helft schreven mensen tussen 2016 en 2021, toen ChatGPT nog niet bestond. De andere helft schreven vijf AI-modellen over dezelfde onderwerpen. Van de mensteksten kwam 5% op 60% AI of hoger uit, van de AI-teksten 87%. Ongeveer één op de twintig mensteksten is dus onterecht verdacht, en één op de acht AI-teksten glipt erdoorheen. Die mensteksten zijn allemaal van vóór ChatGPT, dus blijkbaar schreven sommige mensen al als ChatGPT voordat het bestond. Een detector blind vertrouwen doe ik daarom niet, ook de mijne niet.
Tien kenmerken van AI-tekst
1. Gedachtestreepjes
Taalmodellen zetten graag een lang streepje midden in een zin. In het Nederlands doe je dat bijna nooit, daar staat gewoon een komma of een nieuwe zin. Wie altijd al graag zo'n streepje zette, heeft nu dus pech. Deze vind je het snelst: zoek in je tekst op het streepje.
- Zo schrijft AI het: “De bakker opent om zeven uur — ruim voor de rest van de straat.”
- Zo kan het beter: “De bakker opent om zeven uur, ruim voor de rest van de straat.”
2. "Niet X, maar Y"
Het model zet eerst iets neer wat de lezer helemaal niet dacht, om het daarna te ontkrachten. Ook "niet alleen..., maar ook" hoort in dit rijtje. Meestal kan het eerste deel gewoon weg.
- Zo schrijft AI het: “Het is niet zomaar een website, maar een visitekaartje voor je bedrijf.”
- Zo kan het beter: “Een nieuwe klant kijkt eerst op je site of je dit soort klussen doet en wat dat ongeveer kost.”
3. Vraag met het antwoord erachter
Een korte vraag, meteen gevolgd door het antwoord, moet spanning geven. Eén keer werkt dat prima. Komt het in elke alinea terug, dan leest het als een trucje.
- Zo schrijft AI het: “Het resultaat? Een website die sneller laadt.”
- Zo kan het beter: “De website laadt nu binnen twee seconden, ook op een telefoon.”
4. Alles in drieën
Drie klinkt compleet, dus een taalmodel kiest er vaak voor. Staat er in bijna elke alinea een rijtje van drie, dan valt het ritme op. Noem wat je echt kunt aanwijzen, ook als dat er twee of vier zijn.
- Zo schrijft AI het: “Wij werken snel, betrouwbaar en betaalbaar.”
- Zo kan het beter: “Je krijgt binnen een week een eerste ontwerp, voor een vaste prijs.”
5. Een rij met "geen"
Een reeks ontkenningen klinkt stellig, maar de lezer weet daarna nog steeds niet wat hij wel krijgt. Zet dat laatste erin.
- Zo schrijft AI het: “Geen gedoe, geen verborgen kosten, geen kleine lettertjes.”
- Zo kan het beter: “Je betaalt een vaste prijs per maand en kunt elke maand opzeggen.”
6. Typische AI-woorden
Sommige woorden gebruiken taalmodellen opvallend vaak: cruciaal, essentieel, naadloos, optimaal, bovendien, kortom, "speelt een belangrijke rol" en "zorgt ervoor dat". Ze klinken zwaar en zeggen weinig. Vervang ze door iets wat de lezer kan nagaan, zoals een getal of een naam, of schrap ze.
- Zo schrijft AI het: “Een snelle website is cruciaal voor een optimale gebruikerservaring.”
- Zo kan het beter: “Laadt een pagina op een telefoon traag, dan klikken bezoekers eerder weg.”
7. "Van ... tot ..."
Met "van ... tot ..." wil de tekst iedereen binnenhalen. Zeg liever voor wie het echt is. Een tijd of bedrag ("van 9 tot 5") is gewoon een feit en valt erbuiten.
- Zo schrijft AI het: “Van kleine zzp'er tot grote multinational, wij helpen iedereen verder.”
- Zo kan het beter: “De meeste klanten zijn installateurs en aannemers met vijf tot twintig man personeel.”
8. Beloftes met een slag om de arm
Een belofte met "waar mogelijk" of "desgewenst" erachter klinkt netjes. Alleen weet je als lezer daarna nog steeds niet waar je aan toe bent.
- Zo schrijft AI het: “Waar mogelijk leveren we binnen twee werkdagen.”
- Zo kan het beter: “Bestel je voor 16.00 uur, dan heb je het binnen twee werkdagen. In augustus duurt het een dag langer.”
9. Tegeltjeswijsheid
Openingen als "In een wereld waar..." en "Het is geen geheim dat..." en clichés als "tot in de puntjes" of "maakt het verschil" vullen ruimte. Kan de zin op de site van elk bedrijf staan, dan kan hij weg.
- Zo schrijft AI het: “In een wereld waar alles steeds sneller gaat, is een goede website belangrijker dan ooit.”
- Zo kan het beter: “Op je homepage staat in de eerste regel wat je doet en in welke regio.”
10. De samenvattende slotzin
Taalmodellen sluiten graag af met een samenvatting van wat je net las. Als lezer was je er toch al bij.
- Zo schrijft AI het: “Kortom: met de juiste aanpak haal je meer uit je website.”
- Zo kan het beter: “Begin bij de pagina die de meeste bezoekers krijgt en herschrijf eerst de openingsalinea.”
Plak je tekst in de gratis AI-checker. Die onderstreept de zinnen met deze kenmerken en geeft per zin een tip om hem te herschrijven.
CHECK JE TEKSTZo herschrijf je een AI-tekst
Woorden vervangen helpt weinig. Dan heb je dezelfde lege tekst, alleen met andere woorden. Begin daarom bij wat erin staat.
Zet er dingen in die alleen jij weet: een vraag die een klant vorige week stelde, wat een klus ongeveer kost, de plaats waar je werkt, of iets wat een keer misging. Zulke details kan een taalmodel niet weten, en juist daardoor gelooft je lezer je. Loop daarna de tien kenmerken langs en schrijf die zinnen om zoals in de voorbeelden hierboven.
Lees het geheel daarna één keer hardop. Waar je hapert, klopt het ritme niet. Vaak staan daar een paar zinnen achter elkaar die precies even lang zijn.
Er zijn ook tools die een AI-tekst "menselijk" maken door woorden te husselen. Dan heb je een AI-tekst die niet meer op AI lijkt. De detector is blij, je lezer nog steeds niet.
Waarom dit telt voor jou
Google maakt het niet uit of je een tekst met AI schrijft. In de uitleg over AI-content staat dat Google kijkt naar wat een pagina de lezer oplevert. Pas als je met AI op grote schaal pagina's maakt die vooral bedoeld zijn om hoger te ranken, noemt Google het spam.
Het grotere risico zit bij je lezer. Een AI-tekst is een beetje als een stockfoto: er is niets mis mee, alleen had hij op elke site kunnen staan. Een klant leert er niets uit over jou, en dan kiest hij net zo makkelijk een ander. Staan je eigen voorbeelden en prijzen erin, dan ziet hij met wie hij te maken heeft. Zo'n tekst ook vindbaar maken is de volgende stap, en daarover gaat SEO-teksten schrijven.
Ik gebruik zelf ook AI bij het schrijven, ook voor dit stuk. Alleen gaat er niets online voordat ik het op deze tien kenmerken heb nagelezen. Wat ik verder van AI in marketing vind, heb ik eerder opgeschreven.
Plak je homepage eens in de AI-checker en kijk welke zinnen hij onderstreept. Hij draait op Jev, een model dat alleen beoordeelt, en is gratis.
