Kun jij je website bedienen zonder muis? Probeer het eens: gebruik alleen Tab om te navigeren en Enter om te klikken. Als dat niet lukt, heeft je website een toegankelijkheidsprobleem.
En je bent niet de enige. Meer dan 90% van de websites voldoet niet aan de basisrichtlijnen voor toegankelijkheid. In dit artikel leg ik uit wat WCAG is, waarom het belangrijk is, en wat je website concreet moet kunnen.
Wat is WCAG eigenlijk?
WCAG staat voor Web Content Accessibility Guidelines. Het zijn internationale richtlijnen die beschrijven hoe je websites toegankelijk maakt voor iedereen, inclusief mensen met een beperking.
Deze richtlijnen worden opgesteld door het W3C (World Wide Web Consortium), dezelfde organisatie die HTML en CSS standaardiseert. WCAG is dus geen obscure regelgeving, maar de officiële standaard voor het web.
Toegankelijkheid gaat over meer dan blindheid. Het gaat ook over mensen met motorische beperkingen (die geen muis kunnen gebruiken), slechtzienden, doven en slechthorenden, en mensen met cognitieve beperkingen zoals dyslexie of ADHD.
Waarom zou je je druk maken om toegankelijkheid?
Drie redenen: ethiek, zakelijk voordeel en wetgeving.
1. Het is gewoon fatsoenlijk
Ongeveer 15% van de wereldbevolking heeft een vorm van beperking. In Nederland gaat het om meer dan 2 miljoen mensen. Als je website niet toegankelijk is, sluit je deze groep uit. Dat is vergelijkbaar met een fysieke winkel zonder rolstoeltoegang.
2. Het is goed voor je business
Toegankelijke websites presteren beter. Ze laden sneller (minder rommel), scoren hoger in Google (betere structuur), en converteren beter (duidelijkere interface). Technische SEO en toegankelijkheid overlappen voor een groot deel.
3. Het is verplicht
De European Accessibility Act (EAA) is sinds 28 juni 2025 van kracht. Bedrijven die digitale diensten aanbieden aan consumenten zijn wettelijk verplicht om deze toegankelijk te maken. Bij niet-naleving kan de toezichthouder handhavend optreden. Alleen micro-ondernemingen (minder dan 10 medewerkers én minder dan €2 miljoen omzet) zijn vrijgesteld.
WCAG niveaus: A, AA en AAA
WCAG kent drie conformiteitsniveaus. Elk niveau bouwt voort op het vorige.
Niveau A
De absolute basis. Zonder dit niveau is je website voor sommige gebruikers onbruikbaar.
Niveau AA ✓
De standaard waar wetgeving naar verwijst. Dit is waar je op moet mikken.
Niveau AAA
Het hoogste niveau. Niet altijd haalbaar voor alle content, maar wel een streven.
Mijn advies: mik op WCAG 2.1 niveau AA als minimum. Dit is de wettelijke standaard waar de EAA (via EN 301 549) naar verwijst. WCAG 2.2 AA is de nieuwste versie en aan te bevelen als best practice, maar nog niet formeel verplicht.
WCAG 2.0, 2.1 of 2.2: wat zijn de verschillen?
WCAG wordt regelmatig bijgewerkt. Elke nieuwe versie voegt criteria toe, maar blijft achterwaarts compatibel. Een website die voldoet aan WCAG 2.2 voldoet automatisch ook aan 2.1 en 2.0.
| Versie | Jaar | Focus |
|---|---|---|
| WCAG 2.0 | 2008 | Basisrichtlijnen voor desktop websites |
| WCAG 2.1 | 2018 | + Mobiel, touchscreens, slechtzienden |
| WCAG 2.2 | 2023 | + Cognitieve beperkingen, toetsenbord, authenticatie |
WCAG 2.2 voegt 9 nieuwe succescriteria toe, waarvan 6 op AA-niveau. De belangrijkste verbeteringen zitten in toetsenbordnavigatie, doelgrootte voor touch, en toegankelijke inlogmethoden.
De 4 POUR principes
Alle WCAG-criteria zijn georganiseerd rond vier principes. Als je deze begrijpt, begrijp je de logica achter toegankelijkheid.
Perceivable
Informatie moet waarneembaar zijn. Denk aan alt-teksten voor afbeeldingen, ondertiteling voor video, voldoende kleurcontrast.
Operable
De interface moet bedienbaar zijn. Met toetsenbord, met touchscreen, zonder tijdsdruk. Geen flitsende content die epilepsie kan veroorzaken.
Understandable
Content en interface moeten begrijpelijk zijn. Duidelijke taal, voorspelbaar gedrag, hulp bij fouten in formulieren.
Robust
Content moet werken met verschillende technologieën. Screenreaders, brailleleesregels, spraakbesturing. Nu en in de toekomst.
De belangrijkste WCAG 2.2 AA criteria (praktisch uitgelegd)
WCAG 2.2 AA bevat 50+ succescriteria. Ik behandel hieronder de belangrijkste, met concrete voorbeelden.
Toetsenbordnavigatie (2.1.1)
Alles moet werken met alleen een toetsenbord. Dit is misschien wel het belangrijkste criterium. Veel mensen kunnen geen muis gebruiken: mensen met tremoren, RSI, blindheid, of tijdelijke blessures.
Test het zelf: navigeer door je website met Tab (vooruit), Shift+Tab (achteruit), Enter (activeren) en Escape (sluiten). Lukt dat? Dan ben je een heel eind.
Zichtbare focus (2.4.7 en 2.4.11)
Als je met Tab navigeert, moet je altijd kunnen zien waar je bent. Dit heet de "focus indicator". WCAG 2.2 stelt extra eisen: de focus mag niet verborgen worden door andere elementen (zoals sticky headers) en moet voldoende contrast hebben.
Doelgrootte (2.5.8)
Knoppen en links moeten minimaal 24x24 pixels zijn. Dit helpt mensen met motorische beperkingen en maakt je website beter bruikbaar op touchscreens. Kleine "x" knopjes om pop-ups te sluiten zijn een veelvoorkomende overtreding.
Kleurcontrast (1.4.3)
Tekst moet voldoende contrast hebben met de achtergrond. Voor normale tekst is de verhouding minimaal 4.5:1, voor grote tekst 3:1. Lichtgrijze tekst op wit? Dat voldoet vrijwel nooit.
Toegankelijke authenticatie (3.3.8)
Nieuw in WCAG 2.2: inloggen mag geen cognitieve test vereisen. Denk aan CAPTCHAs met puzzels of het onthouden van wachtwoorden. Alternatieven zoals biometrische login, magic links of wachtwoordmanagers moeten mogelijk zijn.
Consistente hulp (3.2.6)
Als je website contactinformatie of hulpopties biedt, moeten deze op elke pagina op dezelfde plek staan. Gebruikers met cognitieve beperkingen hebben baat bij voorspelbaarheid.
Zo test je je website op toegankelijkheid
Je hoeft geen expert te zijn om de basics te testen. Hier zijn drie dingen die je nu kunt doen:
Toetsenbordtest: Navigeer je hele website met alleen Tab, Enter en Escape. Kun je overal komen? Zie je altijd waar je bent?
Zoom naar 200%: Vergroot je browser naar 200%. Blijft alles leesbaar en bruikbaar? Geen overlappende tekst?
Lighthouse audit: Open Chrome DevTools (F12), ga naar Lighthouse, en run een Accessibility audit. Dit geeft je een score en concrete verbeterpunten.
Voor een volledige audit gebruik je gespecialiseerde tools zoals axe DevTools, WAVE, of laat je een expert meekijken. Maar met bovenstaande tests vang je al 80% van de problemen.
Gratis tool
Test je website op toegankelijkheid
Ik heb een gratis WCAG checker gebouwd die je website test op de belangrijkste toegankelijkheidscriteria (WCAG 2.1 AA). Voer je URL in en krijg direct inzicht in:
- Kleurcontrast (minimaal 4.5:1)
- Alt-teksten op afbeeldingen
- Button en link labels
- Heading volgorde (H1-H6)
- Focus indicatoren
Toegankelijkheid als standaard, niet als optie
Bij de websites die ik bouw is WCAG 2.2 AA de standaard. Niet een extra pakket of een meerprijs. Elke website krijgt:
- Volledige toetsenbordnavigatie met zichtbare focus
- Skip links om direct naar content te springen
- Correcte HTML-structuur met logische koppenstructuur
- Voldoende kleurcontrast (minimaal 4.5:1)
- Alt-teksten voor alle afbeeldingen
- Aria-labels waar nodig
- Responsive design dat werkt op alle schermgroottes
Dit is ook een reden waarom ik met moderne technologie zoals Next.js werk in plaats van pagebuilders. Het geeft volledige controle over de HTML-output, wat essentieel is voor echte toegankelijkheid. Vooral voor sectoren als de zorg is dit cruciaal.
Samengevat
WCAG is geen bureaucratische checklist, maar een praktische handleiding om je website bruikbaar te maken voor iedereen. Met WCAG 2.1 AA voldoe je aan de huidige wetgeving. WCAG 2.2 AA is de nieuwste versie en maakt je website nog beter voor alle gebruikers.
De belangrijkste takeaway: test je website met je toetsenbord. Als je niet overal kunt komen zonder muis, heb je werk te doen.
Website nodig die écht toegankelijk is?
Ik bouw websites die voldoen aan WCAG 2.2 AA. Geen overlay-oplossingen of achteraf gepatcht, maar toegankelijkheid in de basis.
BEKIJK WEBSITE MOGELIJKHEDEN
